Fra Miroslav Modrić: „Fra Vjenceslav Bilušić i Kustodija Svete Zemlje“

U nakladi Zbornika „Kačić“ dr. sc. fra Miroslav Modrić objavio je knjigu „Fra Vjenceslav Bilušić i Kustodija Svete Zemlje“. Recenzenti su bili prof. dr. sc. Josip Vrandečić i doc. dr. sc. Boris Havel. Fra Miroslav je knjigu posvetio „svima koji prihvaćaju svoj život živeći ga radosno, sa svim što nailazi na njegovu putu, od začeća do vječnosti – u Bogu. I onima kojima to ne uspijeva, unatoč želji i traženju“. Predgovor je napisao prof. dr. sc. fra Božo Lujić. Knjiga je napisana na 400 stranica.

 

Uvod

Čitajući i proučavajući rukopisni putopis fra Vjenceslava Bilušića Moj pohod Svetoj Zemlji, za potrebe našega doktorskoga rada Franjevačka provincija Presvetoga Otkupitelja i Kustodija Svete, Zemlje, uvjerili smo se da bi bilo dobro i korisno objaviti taj jednostavni i pobožni Putopis. Naravno, to učiniti bez prevelikih uplitanja u tekst, bilo jezično bilo stilski. Držali smo potrebnim ispraviti i dotjerati tek najnužnije, samo što je potrebno za cjelovito razumijevanje smisla. Stil rukopisa tek neznatno osuvremeniti i tako ga približiti današnjim čitateljima te ponegdje zamijeniti stranu ili nejasnu riječ hrvatskim izričajem. Također ga popratiti bilješkama, koje će ga smjestiti u povijesni kontekst i time pojasniti sadašnjicu Svetih mjesta. Naravno, prevesti latinske i talijanske dijelove Putopisa i posadašnjiti biblijske navode. Svemu tome dodati suvremene fotografije pojedinih lokaliteta, posebno Svetih mjesta. A da bi sve to dobilo cjeloviti kontekst, valja nešto napisati i o onima koji, u ime Katoličke Crkve, čuvaju Sveta mjesta - o franjevcima, odnosno o Kustodiji Svete Zemlje i njezinoj ulozi kroz povijest, a i danas, u kojoj je pola godine živio i naš fra Vjenceslav.


Sa svim tim fra Vjenceslavov putopis Moj pohod Svetoj Zemlji rado bi uzeli u ruke, čitali i razumjeli i današnji naraštaji. Ne samo oni iz fra Vjenceslavove redovničke zajednice i iz njegovoga rodnog kraja, kojima je možda poznatiji jezik Putopisa, nego i oni koji vole Isusa i njegovu Domovinu.

Upravo stoga u Prvom dijelu ove knjige, dakle prije pisanja o fra Vjenceslavu Bilušiću i donošenju njegova Putopisa, pišemo o Kustodiji Svete Zemlje. Počeli smo od njezinih prvih početaka, koji idu na same izvore Reda Manje braće, odnosno do sv. oca Franje, dragog sveca iz Asiza. Opis počinjemo od ulaska Manje braće na prostor Svete Zemlje - otvaranja njihovih prvih samostana i preuzimanja uloge službenih čuvara Svetih mjesta koju im je povjerila Crkva, predstavljena u službi i osobi više papa - pa do današnjega života i ustrajnoga nošenja sa svime onim s čime se susreću u životu i povjerenom im radu.

Potom donosimo osnovne djelatnosti Kustodije: stjecanje, istraživanje, čuvanje i uzdržavanje Svetih mjesta, svekolika skrb za kršćanske hodočasnike te cjelovita pastoralna briga za kršćane katolike u Svetoj Zemlji. Zatim pišemo o nekim doprinosima hrvatskih franjevaca životu i radu Kustodije. Na posljetku, kao malu zasebnu cjelinu, pišemo o franjevcima Provincije Presv. Otkupitelja povezanih s Kustodijom i Svetom Zemljom. Time smo čitatelja uveli u Drugi dio knjige.

U Drugom dijelu knjige pišemo o fra Vjenceslavu Bilušiću, članu Provincije Presv. Otkupitelja. On je s franjevcima u Kustodiji proboravio pola godine i o tome napisao putopis pod naslovom Moj pohod Svetoj Zemlji, kojemu smo posvetili ovaj cijeli dio knjige. Kako je Putopis do sada bio nepoznat, donosimo ga u cijelosti, s najnužnijim nadopunama i ispravcima. Dakako, i potrebnitim aparatom za bolje razumijevanje i praćenje Vjenceslavova hoda Svetom Zemljom i opisa Svetih mjesta.

Iako Putopis nije cjeloviti vodič po Svetoj Zemlji, svakom dobronamjernom dobro će doći da Sveta mjesta ‘pogleda’ i s druge strane i u drugim okolnostima. Da ih upozna fra Vjenceslavovim očima, njegovim srcem i osebujnim pristupom Bibliji i evanđeoskim događajima. Piščevi doživljaji stvarnosti zvane Sveta Zemlja ponekad su do čuđenja burni. Ponekad su opet toliko smireni i molitveni da se čini da nam drži duhovne vježbe, a ne da nas vodi Svetom Zemljom i njezinom teškom i bolnom prošlošću. I samo donekle jednostavnijom sadašnjošću.

U svom opisu Svetih mjesta, fra Vjenceslav je uvijek vjernik i redovnik. Pa i onda kad izgleda kao da bi se i silom borio za ‘Božju stvar’, za pravednost i poštenje na Svetim mjestima.

U Trećem dijelu je nekoliko sadržaja koji pomažu boljem i lakšem razumijevanju knjige u cjelini.

Recimo na kraju i to da se iskreno nadamo, poštovani čitatelju, da smo ovim radom uspjeli u našoj nakani te Vam približili jedan stariji tekst o Svetoj Zemlji. Također i problematiku Svetih mjesta i kršćana na prostorima o kojima fra Vjenceslav piše. Nadamo se stoga da naš trud nije bio uzaludan. Ako u našoj nakani ipak nismo uspjeli, neka nam bude oprošteno. Vrata su širom otvorena svima koji to žele učiniti bolje. Neka ih i u tome prati Božji blagoslov!

Mir i dobro! - Svima!

fra Miroslav Modrić

U Prugovu, na Bezgrješno Začeće 2016. godine.

 

SADRŽAJ

Zahvala i posveta........................................ 5

Predgovor..................................................... 7

Uvod ..........................................................  11

Kratice ......................................................  13

 

PRVI DIO

KUSTODIJA SVETE ZEMLJE I DOPRINOS HRVATSKIH FRANJEVACA NJEZINU ŽIVOTU I RADU

Uvod .............................................................  17

Uspostava Kustodije.................................. 19

Sv. Franjo u Svetoj Zemlji........................... 19

Prvi franjevački samostani.......................... 23

Franjevci službeni čuvari Svetih mjesta........ 26

Franjevci predstavnici Katoličke Crkve........ 29

Franjevci i obnovljeni Latinski patrijarhat..... 36

Franjevci i povratak prognanih Zidova......... 38


Glavne djelatnosti Kustodije................... 43

Stjecanje Svetih mjesta i skrb za njih .........  43

Naviještenje.............................................. 46

Rođenje................................................... 53

Povratak u Nazaret................................... 57

Javno djelovanje....................................... 60

Uzlazak u Jeruzalem i žrtva na križu.......... 69

Uskrsnuće i prva Crkva............................. 91

Na usluzi hodočasnicima......................... 105

Gostinjci................................................. 106

Duhovno vodstvo i hodočasnički priručnici. 114

Skrb o latinskim kršćanima...................... 117

Pastoralna djelatnost............................... 117

Karitativna djelatnost............................... 118

Odgojno-obrazovna djelatnost.................. 121

Ekumenski kontakti i djela...................... 122

Kustodija u naše vrijeme.......................... 126


Hrvatski franjevci u Kustodiji................ 131

Svetost života......................................... 131

Kustodi, poglavari.................................... 134

Znanstveni radnici.................................... 138

fra Jeronim Mihaić................................... 141

fra Jeronim i domovina Hrvatska............... 142

Putopisi i vodiči po Svetoj Zemlji............... 146

Putopisi i vodiči braće Provincije Presv. Otkupitelja          147

Franjevci Provincije Presv. Otkupitelja u Kustodiji            149

 

 

DRUGI DIO

FRA VJENCESLAV BTLUŠIĆ I PUTOPIS MOJ POHOD SVE JOJ ZEMLJI

Životni put............................................... 159

Bibliografija fra Vjenceslava Bilušića......... 160

Uvod u Putopis...................................... 163

Obilazak Svetih mjesta............................ 165

O datumima hodočašćenja....................... 166

Jezik i rukopis........................................   167

Komu je Putopis pisan............................. 168

Sveto pismo u Putopisu........................... 168

Poznavanje Svetih mjesta........................ 169

Isusova patnja i bol.................................. 170

Vjenceslavov odnos prema Židovima.......... 171

Božja osveta i kazna............................... 172

Vjenceslavov odnos prema Grcima............ 173

Odnos prema muslimanima, ‘turcima’....... 174

Svijet predaja i pobožnih istina.................. 174

Bajke ipak prihvatljive.............................. 176

O fra Jeronimu Mihaiću, hrvatskom franjevcu 177

Još i ovo................................................. 178


MOJ POHOD SVETOJ ZEMLJI

Polazak .................................................  180

Galileja ................................................  183

Karmel................................................... 183

Nazaret.................................................. 186

Crkva Naviještenja Bl. Dj. Marije............... 188

Crkva sv. Josipa..................................... 192

Marijin izvor............................................ 193

Crkva Gospina straha.............................. 193

Sinagoga Isusova djetinjstva.................... 194

Mensa Chnsti, Kristov stol....................... 194

Tabor ....................................................  195

Kana .....................................................  198

Tiberijada................................................ 200

Tiberijadsko jezero.................................. 201

Magdala................................................. 202

Tabga ....................................................  203

Kafarnaum.............................................. 205

Korozain................................................. 209

Betsaida................................................. 209

Gerasa ................................................... 210


Samarija............................................... 211

Iz Nazareta do Jeruzalema....................... 211

Dotan..................................................... 211

Samarija, grad........................................ 211

Šekem, Nablus....................................... 213

Jakovljevo polje i bunar............................. 214

Josipov grob............................................ 215

Šilo .......................................................  216

Ramalla.................................................. 217

Gibeon................................................... 217

 

Jeruzalem............................................. 220

Bazilika Uskrsnuća/Sv, groba ..................  226

Postaje u Bazilici ...................................  228

Prva postaja, Kapela ukazanja Majci ........  229

Oltar relikvija sv. Križa ............................  230

Stup Bičevanja........................................ 230

Druga postaja, Tamnica Isusa Krista........ 231

Kapelica sv. Longina................................ 232

Treća postaja, Kapelica razdiobe odjeće... 233

Četvrta postaja, Mjesto Našašća sv. Križa. 234

Peta postaja, Kapela sv. Jelene............... 235

Šesta postaja, Kapelica izrugivanja........... 236

Golgota, Kalvarija.................................... 237

Sedma postaja, Kapelica svlačenja propinjanja 238

Osma postaja, Kapelica Isusove smrti na križu 239

Franačka kapela..................................... 240

Adamova kapela...................................... 241

Deveta postaja, Ploča pomazanja............. 241

Deseta postaja, sv. Grob......................... 242

Grob Josipa iz Arimateje.......................... 243

Jedanaesta postaja, Kapela Marije Magdalene 244

Kalvarija i sveti Grob................................ 245

Isusov grob............................................. 250

Križni put................................................ 254

  1. - Isus osuđen na smrt.................... 256
  2. - Isus prima na se križ................... 257
  3. - Isus pada pod križem.................. 258
  4. - Isus susreće svoju Majku............. 258
  5. - Simun pomaže Isusu nositi križ.... 259
  6. - Veronika briše lice Isusovo.......... 259
  7. - Isus pada drugi put pod križem..... 260
  8. - Isus tješi jeruzalemske žene........ 261
  9. - Isus pada treći put pod križem...... 262
  10. - Isusa svlače................................ 262
  11. - Isusa pribijaju na križ................... 263
  12. - Isus umire na križu...................... 263
  13. - Isusa skidaju s križa................... 263
  14. - Isusa polažu u grob..................... 263

Brdo Sion, Kršćanski Sion....................... 264

Hramski trg............................................. 272

Crkve sv. Ane.......................................... 274

Dolina Ceđron, Jošaf'at............................ 275

Kamenovanje sv. Stjepana....................... 276

Getsemanski vrt...................................... 277

Crkva Groba/Uznesenja BI. Dj. Marije....... 280

Getsemanska pećina............................... 282


Judeja ..................................................  283

Maslinsko brdo....................................... 283

Gospodin je plakao................................. 284

Crkva Očenaša....................................... 285

Mjesto Uzašašća.................................... 287

Betfaga, Kuća zelenih smokava............... 288

Ain Karem, Sv. Ivan u brdima....................... 289

Crkva sv. Ivana Krstitelja......................... 291

Crkva Pohode nj a................................... 292

Pustinja i Pećina sv. Ivana....................... 294

Emaus ..................................................  296

Samuelovo brdo...................................... 299

Od Jeruzalema do Betlehema................... 300

Gospin Odmor........................................ 300

Rahelin grob........................................... 301

Davidovi bunari........................................ 302

Betlehem................................................. 303

Bazilika Rođenja...................................... 304

Pećina Rođenja....................................... 306

Jaslice.................................................... 307

Oltar Triju kraljeva................................... 307

Podzemne špilje/kapelice........................ 308

Spilja mlijeka........................................... 310

Kuća sv. Josipa...................................... 311

Selo pastira............................................ 311

Boazovo polje......................................... 313

Jerihon.................................................... 314

fra Jere, Jeronim Mihaić........................... 316

Carinik Zakej.......................................... 319

Elizejevo vrelo......................................... 319

Okolica Jerihona..................................... 321

Brdo Kušnje............................................ 321

Jordan.................................................... 321

Mrtvo more............................................. 322

Izlet na brdo Nebo................................... 324

Izlet na Kvarantanu................................... 326

Ispravci fra Vjenceslavova teksta........    329

Riječi ....................................................  329

Izričaji ...................................................  335


TREĆI DIO

PRILOZI

Popis crteža........................................... 339

Popis fotografija.................................... 340

Vrela i literatura.................................... 343

Zaključak............................................... 347

Sažetci .................................................. 351

Sažetak.................................................. 351

Riassunto................................................ 353

Kurzfassung............................................ 355

Summarv................................................. 357

Pogovor ................................................ 359

Recenzije.............................................   363

Stvarno kazalo....................................... 367

Izdanja Zbornika »Kačić«....................... 387

O autoru knjige...................................... 393

Sadržaj ................................................. 396


 

Pretraži sadržaj

Najave

21. listopada: Susret odgojnih zavoda Provincije

*********

27.-29. listopada: Stuttgart - VI. susret hrvatskih studenata iz Njemačke

*********

5. – 19. studenoga: 'Dani socijalne zauzetosti'

*********

11. studenoga: Split - Humanitarni koncert 'Najmanjima od najmanjih'

*********

Duhovne vježbe - 2017.

*********

Aktualno

FRANJEVAČKI BOGOSLOVI

INTERNET STRANICA


FACEBOOK STRANICA

**********************

Fra Stipica Grgat:

Otpjevni psalmi

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

Promo film o Provinciji

Posjetitelji

DanasDanas610
Ovaj mjesecOvaj mjesec49971
UkupnoUkupno5421441

Online

Trenutno aktivnih Gostiju: 61 

Administrator

franodoljanin@gmail.com